Evensong
Evensong

Evensong

De oorsprong van de Evensong

Het bidden van het getijdengebed heeft een lange geschiedenis in de Christelijke kerk. De jonge kerk ontleende deze gebedstijden aan de liturgie van de tempel in Jeruzalem. Daar werd rond het avondoffer en het morgenoffer gebeden; en bij het derde, het zesde en het negende uur. Vooral uit het boek van de Psalmen werd veelvuldig geput. De oproep van Paulus om "zonder ophouden te bidden" (1 Thess. 5, 17) werd - haast letterlijk - ter harte genomen door monniken en kluizenaars die in gemeenschappen leefden. Zo ontstonden de Vespers, Completen, Metten, Lauden, de (later weer verdwenen) Primen, Terts, Sext en Noon, zoals o.a. vastgelegd in de Regel van Benedictus. Vooral in de kloosters vonden deze voortdurende gebeden plaats, op vaste tijden, iedere dag weer.

 

Met de Reformatie verdwenen de kloosters in Engeland, en daarmee het traditionele koorgebed. Echter, de Anglicaanse aartsbisschop Thomas Cranmer (1489-1559) zorgde voor een Engelse vertaling en herschikking van het getijdengebed. De Metten en Lauden (met enkele elementen van de Primen) combineerde hij tot de 'Mattins' of 'Morning Prayer' en de Vespers en Completen voegde hij samen tot 'Evensong' of 'Evening Prayer'. De Schriftlezing kreeg een belangrijke plaats in deze twee overgebleven gebedstijden. Zo werd in één jaar het Oude Testament in zijn geheel en het Nieuwe Testament tweemaal gelezen. De 150 Psalmen werden zo verdeeld over het dagelijkse Morning en Evening Prayer, dat het gehele Psalter in een maand gereciteerd werd. In 1544 verschenen de eerste liturgische teksten van de hand van Thomas Cranmer in het Engels. Vrij snel daarna - in 1549 - verscheen het eerste 'Book of Common Prayer'. Naast de liturgie van de Holy Communion en de liturgieën voor andere diensten, vonden die van de Mattins en Evensong hierin hun plaats. Na enkele revisies vond het 'Book of Common Prayer' zijn uiteindelijke vorm in 1662. Het is deze orde van de Evensong die nog altijd veel gebruikt wordt in de Anglicaanse kerken, en waarop de orde van de Evensong is gebaseerd.

lees verder

Het dagelijks zingen van de 'Evensong' behoort tot de vaste taken van ieder Engels koor, verbonden aan kerk,kathedraal of college. Het is dan ook niet verwonderlijk dat vele (Engelse) componisten zich hebben toegelegd op het schrijven van muziek die in deze 'choral evensong' kan worden gezongen. De liturgie van de 'choral evensong' is al eeuwenlang dezelfde en staat als een huis met haar psalmen, haar twee schriftlezingen ('Lessons'), gevolgd door de 'canticles', bestaande uit het Magnificat (loflied van Maria) en het Nunc Dimittis. (loflied van Simeon) De muziek is in de choral evensong de religieuze en artistieke voertaal. Het is een soort vesperviering, een plaats om tot rust te komen, je hart op te halen, te mediteren.

 

Een Evensong heeft dus een vaste indeling gebaseerd op de vorm zoals deze al in 1662 is vastgesteld. Verschillende onderdelen zijn vast, van andere onderdelen zijn vele varianten. De gemeentezang en de hymns zijn oorspronkelijk in het Engels, maar kunnen ook prima in het Nederlands gezongen worden. Vroeger waren de Evensongs a capella maar er kan ook orgelbeleiding bij komen. Er is in de loop van de tijd veel muziek voor geschreven. Daardoor klinkt de vaste orde van dienst iedere keer weer anders. Een Evensong kent geen preek en is meer een zang- en bezinningsbijeenkomst van ongeveer 45 minuten. Er zijn kerken die er voor kiezen, elke zondagavond een Evensong te laten zingen. Het is natuurlijk ook heel goed mogelijk om er voor te kiezen dit enkele keren per jaar te doen en daarbij aan te sluiten met psalmen die passen bij de tijd van het jaar.

 

Omdat uit dit verhaal blijkt dat er door de gemeente niet wordt gezongen, willen wij als koor de gemeente die mogelijkheid wel geven. Ook is er geen rol voor een voorganger (preek of meditatie). De eerste twee keren kiezen we voor een tussenvorm en zal de voorganger een bescheiden rol in de liturgie hebben.

 

Koren
Geef voor je kerk